Thông tin trên được GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT chia sẻ tại Hội thảo triển khai các chương trình và chính sách đào tạo nhân lực STEM. Hội thảo do Bộ GD-ĐT phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức chiều 27/6.

Theo GS Thảo, hiện nay cả nước có hơn 771.000 người học thuộc các lĩnh vực STEM, chiếm khoảng 29% tổng quy mô đào tạo đại học. Để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm, Chính phủ đã ban hành Nghị định 179 về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. 

Theo đó, sinh viên 15 nhóm ngành có thể nhận hỗ trợ 37-55 triệu đồng/năm. Thạc sĩ, nghiên cứu sinh có thể nhận 55-84 triệu đồng/năm.

Điều kiện để được nhận học bổng STEM

Để được hưởng chính sách, thí sinh phải trúng tuyển vào các ngành thuộc danh mục quy định. Ngoài ra, người học phải thuộc đối tượng học sinh giỏi quốc gia được tuyển thẳng hoặc là thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn Toán và hai trong số bốn môn Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh từ 22,5 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, điểm quy đổi). Nhóm này đồng thời phải thuộc top 30% điểm cao nhất ở cùng nhóm ngành trên toàn quốc. 

Học bổng sẽ được duy trì hằng năm, căn cứ vào kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ và kết quả nghiên cứu của người học.

Theo tính toán của Bộ GD-ĐT, ngay trong năm tuyển sinh 2026 sẽ có khoảng 30.000-32.000 người học ở cả ba trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ được hưởng chính sách này, với tổng kinh phí khoảng 1.300 tỷ đồng.

Không chỉ người học của khóa tuyển sinh năm 2026, khoảng 22.250 sinh viên đã trúng tuyển từ năm học 2025-2026 vào các ngành thuộc Nghị định 179 cũng sẽ được hưởng chính sách này từ tháng 9. Dự kiến tổng giá trị học bổng khoảng 350 tỷ đồng (học bổng 4 tháng năm 2025).

Bộ GD-ĐT kỳ vọng tăng tỷ lệ sinh viên STEM lên 35% vào năm 2030

GS Nguyễn Tiến Thảo cho hay Việt Nam có nhiều học sinh có năng lực nổi trội về khoa học tự nhiên, đặc biệt là toán học. Chính sách học bổng mới nhằm tạo động lực để các em mạnh dạn lựa chọn các ngành STEM, đặc biệt là những ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Theo ông, chính sách không chỉ hỗ trợ những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn mà còn góp phần thu hút người học vào các lĩnh vực đất nước đang cần. Cùng với học bổng của Nhà nước, nhiều trường đại học và doanh nghiệp cũng đang triển khai các chương trình hỗ trợ tài chính cho sinh viên STEM.

Bộ GD-ĐT kỳ vọng chính sách này sẽ góp phần nâng tỷ lệ người học thuộc khối STEM lên khoảng 35% vào năm 2030, qua đó đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghệ chiến lược trong giai đoạn phát triển mới.

Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực cốt lõi cho sự tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh Việt Nam tập trung đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và năng lượng tái tạo, việc phát triển nguồn nhân lực STEM là nền tảng quyết định.

“Khi có đội ngũ nhân lực STEM đủ về số lượng và chất lượng thì việc thích ứng, làm chủ cũng như phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là các công nghệ chiến lược sẽ diễn ra nhanh hơn và hiệu quả hơn”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói.

Theo Bộ trưởng, việc Chính phủ ban hành Nghị định 179 là bước đi quan trọng, thiết thực, giúp sinh viên có thêm điều kiện để lựa chọn ngành học, giảm bớt chi phí học tập, đồng thời tạo cơ hội để nhiều em có hoàn cảnh khó khăn thực hiện ước mơ theo đuổi lĩnh vực này.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng cho rằng cùng với chính sách hỗ trợ người học, các trường đại học cũng cần nâng cao chất lượng đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực thực sự đáp ứng yêu cầu của nền công nghiệp, đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo với nghiên cứu, đào tạo gắn với việc giải quyết các bài toán của doanh nghiệp và các địa phương, từ đó tạo nên nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

15 ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được cấp học bổng bao gồm: Sinh học, Sinh học ứng dụng, Khoa học vật chất, Khoa học Trái đất, Toán học, Thống kê, Máy tính, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, Kỹ thuật điện - điện tử và viễn thông, Kỹ thuật hóa học - vật liệu - luyện kim và môi trường, Vật lý kỹ thuật, Kỹ thuật địa chất - địa vật lý và trắc địa, Kỹ thuật mỏ, Xây dựng.