Trần Anh Khoa hiện là giáo viên tại một trung tâm tiếng Anh ở TPHCM. Khoa sở hữu 9.0 IELTS, trong đó kỹ năng Nghe và Đọc đạt 9.0, Nói và Viết đạt 8.5. Từ kinh nghiệm của bản thân và trong quá trình giảng dạy IELTS, Anh Khoa chỉ ra một số sai lầm nhiều người dễ mắc phải.

Với kỹ năng Đọc, Anh Khoa cho rằng sai lầm lớn nhất nhiều thí sinh mắc phải - và bản thân anh cũng từng gặp - là suy nghĩ “phải hiểu mọi từ trong bài đọc mới có thể làm tốt”. Quan niệm này vô tình khiến tốc độ đọc bị chậm lại và làm quá trình tiến bộ kéo dài hơn so với thực tế.

Sau này, khi áp dụng tư duy “Simplify” (đơn giản hóa) trong hệ phương pháp “Linearthinking” (tư duy tuyến tính), Anh Khoa nhận ra không phải từ nào cũng quan trọng như nhau. 

“Nếu bạn biết đâu là từ ngữ và thông tin cốt lõi cần tập trung, đâu là những từ phụ có thể bỏ qua khi chưa biết, tốc độ đọc sẽ cải thiện rõ rệt và khả năng làm bài cũng tiến bộ nhanh hơn”, Khoa nói.

Dù thừa nhận việc học từ vựng vẫn rất cần thiết, anh cho rằng không nên để từ vựng trở thành rào cản khiến mình đọc chậm và căng thẳng quá mức.

Đối với kỹ năng Viết, trước đây Khoa từng nghĩ rằng muốn viết tốt cần phải đọc thật nhiều bài mẫu và học thuộc ý tưởng của người khác. Tuy nhiên, sau này anh nhận ra đây chưa hẳn là cách giúp người học trở nên chủ động. 

“Trên thực tế, nếu người học có tư duy tốt và biết cách triển khai suy nghĩ, họ hoàn toàn có thể tự xây dựng lập luận phù hợp với đề bài”, anh nói.

Trong quá trình giảng dạy, Anh Khoa cũng thường nhấn mạnh tư duy “Specify”, tức cụ thể hóa vấn đề: Khi đối diện với một đề bài mang tính khái quát, nếu biết chia nhỏ và làm rõ thành những khía cạnh cụ thể, việc nảy sinh ý tưởng và phát triển lập luận sẽ trở nên tự nhiên và dễ dàng hơn nhiều.

Về kỹ năng Nói, theo Khoa, một sai lầm phổ biến là cho rằng chỉ cần nghe tiếng Anh thật nhiều, khả năng nói sẽ tự động cải thiện. Trong thực tế, nghe là một kỹ năng mang tính tiếp nhận thụ động, trong khi nói đòi hỏi người học phải chủ động suy nghĩ, tổ chức ý tưởng và phản xạ bằng ngôn ngữ. Nghe nhiều chỉ hỗ trợ, không thể thay thế việc luyện nói trực tiếp. 

“Trước đây, tôi nghĩ rằng muốn luyện nói hiệu quả thì nhất thiết phải có người nói cùng. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ hiện nay, đặc biệt là các công cụ AI và chức năng trò chuyện bằng giọng nói, người học hoàn toàn có thể luyện nói thường xuyên và linh hoạt hơn, từ đó cải thiện phản xạ và độ trôi chảy một cách rõ rệt”, Khoa nói.

Cuối cùng, với kỹ năng Nghe, ngoài việc nghe nhiều, theo Khoa, người học nên phân tích lại những chỗ mình không nghe được. Nếu liên tục bỏ qua, người học sẽ chậm tiến bộ, đồng thời tiếp tục gặp tình trạng nghe không hiểu khi gặp cấu trúc hoặc cách phát âm tương tự. 

“Trước đây, tôi thường ưu tiên nghe các nguồn có transcript (bản ghi lời nói). Khi gặp đoạn không nghe rõ, tôi sẽ đối chiếu transcript để xác định nguyên nhân. Đó có thể là từ mới chưa biết hay từ quen thuộc nhưng mình phát âm sai nên không nhận ra hoặc cũng có thể là do hiện tượng nối âm, nuốt âm khi nói nhanh. Việc dừng lại, kiểm tra và phân tích như vậy giúp tôi dần quen với âm thanh thực tế của tiếng Anh và những lần sau, khi gặp lại cách nói tương tự, tôi sẽ nghe được dễ dàng hơn”, Anh Khoa chia sẻ.

Sai lầm khi cho rằng dùng nhiều từ vựng cao siêu thì điểm sẽ cao

Trong khi đó, theo Hà Đặng Như Quỳnh, Giám đốc học thuật tại một trung tâm tiếng Anh ở TPHCM, từng đạt 9.0 IELTS, sai lầm phổ biến nhất nhiều người mắc phải trong phần Viết và Nói là suy nghĩ “cứ dùng từ vựng cao siêu là sẽ đạt điểm cao”. 

“Dùng từ càng cao siêu càng dễ sai nghĩa và mất điểm”, Như Quỳnh nói. Nữ giáo viên lấy ví dụ câu “Many citizens enjoy watching movies” nghe có vẻ hay ho, học thuật nhưng lại sai về nghĩa, vì “citizens” là công dân trong bối cảnh pháp lý, không thay được cho “people” trong mọi trường hợp.

Tương tự, câu “Parents should spend more time with their offspring” cũng không phù hợp vì “offspring” thường dùng trong bối cảnh khoa học nhiều hơn, còn trong đời sống bình thường phải là “children”.

Ngoài ra, việc dùng từ “cao siêu” nhưng kết hợp từ không tự nhiên cũng là một lỗi khá phổ biến. Ví dụ, nhiều người muốn tránh dùng từ đơn giản nên viết “The government should apply measures to reduce pollution”. Tuy nhiên, “apply measures” nghe không tự nhiên, cách kết hợp đúng phải là “take measures”. Như vậy, dù từ vựng có vẻ “xịn” hơn, nhưng nếu ghép sai cách dùng quen thuộc, giám khảo vẫn sẽ bắt lỗi.

Chưa kể, theo Như Quỳnh, việc dùng từ cao siêu trong phần Nói còn dễ dẫn đến phát âm sai. Ví dụ nói từ “equilibrium” (cân bằng) nhưng phát âm sai còn tệ hơn việc chỉ nói “balance” (cân bằng) nhưng trôi chảy.

“Tóm lại, ngôn ngữ trong bài cần sự nhất quán. Nếu giám khảo thấy từ vựng cơ bản ở trình độ A2 - B1 còn dùng sai thì dù có chèn thêm vài từ ở trình độ C1 - C2 vào bài cũng không thể kéo điểm phần từ vựng lên được”, Quỳnh chia sẻ.

Theo Thúy Nga (Vietnamnet)

Xem bài viết gốc tại đây