99% đỗ tốt nghiệp không phải lý do để bỏ kỳ thi

Theo Cổng thông tin điện tử của Bộ GD-ĐT, những năm qua, kỳ thi tốt nghiệp THPT đã được tổ chức và từng bước điều chỉnh phù hợp thực tiễn. Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện một kỳ thi chuẩn hoá quốc gia không chỉ là yêu cầu theo chủ trương, quy định, mà còn là yêu cầu từ thực tiễn để hướng tới một nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực.

Theo Bộ GD-ĐT, Nghị quyết 29-NQ/TW và Luật Giáo dục đều xác định việc đổi mới kỳ thi theo hướng giảm áp lực nhưng vẫn bảo đảm độ tin cậy, đánh giá đúng năng lực học sinh, làm cơ sở cho tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp và đại học.

Theo Bộ GD-ĐT, việc đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2015, đặc biệt từ năm 2020 đến nay, đã phát huy nhiều ưu điểm như tạo mặt bằng đánh giá chung trên toàn quốc, góp phần bảo đảm công bằng, giảm áp lực và chi phí xã hội, đồng thời cung cấp dữ liệu phục vụ đánh giá chất lượng giáo dục và tuyển sinh đại học.

Cùng với quá trình đổi mới phương thức thi tốt nghiệp THPT, nhiều lần câu hỏi về việc “có cần thiết tồn tại một kỳ thi chuẩn hoá quốc gia” đã được đặt ra và câu trả lời từ phần lớn các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục, giáo viên… đều khẳng định “cần thiết”, với một số lý do cơ bản.

Thứ nhất, đối với một bộ phận không nhỏ học sinh và giáo viên, nếu không thi sẽ không học và không dạy. Đây là một thực tế cần thẳng thắn nhìn nhận để đề xuất phương án phù hợp.

Thứ hai, không có những kỳ thi được tổ chức nghiêm túc và đánh giá trên diện rộng, đặc biệt là trên bình diện quốc gia, thì những nhà quản lý giáo dục không có được những thông tin tin cậy về thực trạng của giáo dục phổ thông trên cả nước và tại từng địa phương.

Thứ ba, không nên đặt ra “năm nào cũng hơn 99% đỗ tốt nghiệp” để thắc mắc thi làm gì. Bởi lẽ, một dây chuyền sản xuất dù có 99% sản phẩm đạt chuẩn cũng không ai bỏ đi khâu kiểm tra sản phẩm đầu ra. Ngay cả việc phát hiện ra những bất thường trong kết quả thi ở một số địa phương cũng là kết quả của quá trình phân tích dữ liệu của kỳ thi và sự công khai, minh bạch các dữ liệu đó - điều mà rất ít kỳ thi hiện nay có thể làm được.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Phạm Công

Kỳ thi sẽ tiếp tục đổi mới theo hướng chuẩn hóa, minh bạch

Bộ GD-ĐT cho biết từ năm 2020, kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn là kỳ thi “hai trong một” theo mô hình giai đoạn 2015-2019. Kỳ thi từ năm 2020 có nhiệm vụ xét công nhận tốt nghiệp; đồng thời đánh giá mức độ đạt chuẩn học sinh trên diện rộng, cung cấp căn cứ đánh giá chất lượng giáo dục của trường, địa phương và cả nước, theo dõi tác động của chương trình và chính sách giáo dục trên một chuẩn chung.

Bộ GD-ĐT nhấn mạnh tuyển sinh đại học và giáo dục nghề nghiệp thuộc quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo. Kết quả thi tốt nghiệp vẫn là một nguồn dữ liệu để các cơ sở đào tạo lựa chọn sử dụng cùng các phương thức khác.

Theo Bộ GD-ĐT, quá trình đổi mới thi và tuyển sinh những năm qua hướng tới chuẩn hóa quốc gia, giảm chi phí xã hội, mở rộng quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo và tăng cường quản trị bằng dữ liệu. Trong thời gian tới, kỳ thi chuẩn hóa quốc gia sẽ tiếp tục ứng dụng công nghệ để hạn chế tối đa sự can thiệp của con người, đồng thời nghiên cứu tổ chức nhiều đợt thi trong năm hoặc theo từng môn, bài thi tổng hợp.

Theo Bộ GD-ĐT, tuyển sinh là quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo, song công tác quản lý sẽ được siết chặt để tránh tình trạng "trăm hoa đua nở", mỗi trường tổ chức tuyển sinh theo một cách, gây tốn kém, áp lực và bất bình đẳng cho thí sinh. Dù không bắt buộc, kết quả kỳ thi chuẩn hóa quốc gia vẫn sẽ là một căn cứ quan trọng để các trường xét tuyển.

Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định về tự chủ tuyển sinh gắn với trách nhiệm giải trình; ban hành chuẩn tối thiểu đối với các kỳ thi độc lập, đẩy mạnh hiện đại hóa khảo thí, xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, từng bước thí điểm thi trên máy tính và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu, phát hiện bất thường và hỗ trợ công tác khảo thí, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, minh bạch của kỳ thi.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn đã chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn diện việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trong giai đoạn vừa qua, trên cơ sở đó tiếp tục hoàn thiện để hướng tới một kỳ thi an toàn, chất lượng, hiệu quả.

Theo Thanh Hùng (Vietnamnet)

Xem tin/bài gốc tại đây